PIOŁUNKA

Piołunka leży na wschód od Boleścic, na trakcie Wodzisław - Włoszczowa, 7 kim. na zachód od Wodzisławia, a 4 kim. od szosy Kraków - Warszawa, położona jest w dawnym pow. Księskim. Piołunka wraz z folwarkami: Grązowem i Kazinami posiadała dawniej w połowie ubiegłego stulecia z górą tysiąc morgów. Budynków murowanych 15, drewnianych 3, pokłady kamienia ciosowego, karczmę, chałup 24 - 143 mieszkańców. Dawna nazwa Wskazuje Pielinka - Piolinka - Piołynka - Piołunka pewno od piołunu, który obficie rósł dawniej. Piołunka powstała wcześniej niż Boleścice, równocześnie Z Desznem, później już jako osiedle wojskowe kolonizowana w czasie walk o tron Krakowski między Konradem Mazowieckim, a Henrykiem Brodatym i później Bolesławem Wstydliwym. Ci sarni Jastrzębczycy - Zarasowie zamieszkiwali Deszno, Boleścice i Piołunkę, z których powstali Kulowie właściciele przez szereg lat Krzcięcic, Piołunki; Wojciechowic. Skroniowa, Deszna i Boleścic, Małego Książa, Słaboszowic ect. ect. Około 1390 r. właścicielem Piołunki był Niemsta ojciec Mikołaja Niemsty, a dziadek Mikołaja przezwanego Kulą, tak jak dziad stryjeczny też Mikołaj, scholastyk Skalmierski. Po nich był Jakub Kula i inni: Wawrzyniec, Gabriel i Baltazar Kulowie, herbu Jastrzębiec, wspólnie byli obecni w 1556 r. na zjeździe heretyków w Seceminie, z nich Baltazar wspominany już dawniej, jako współwłaściciel Deszna 1546 - dzierżawca Sobowic i jemielnicy - miał córkę Jadwigę i synów: Mikołaja i Baltazara. Z nich - Mikołaj dziedziczy na Piolince (Piołunce) gdzie posiada części - jednocześnie w tym że czasie posiada - części na Piołunce Borek Mikołaj, herbu Wąż, właściciel działów na Trzcieńcu, Sieńsku, i jest również właścicielem Boleszyc Ołpic. O Mikołaju Borku wspomnimy obszerniej przy monografii Boleścic W początkach 17 wieku już Borkowie nie dziedziczą na Piołunce a w r. 1616 jedynym właścicielem Piołunki jest Mikołaj Niemsta Kula, syn Baltazara, jak wymienia granicznik z tego roku, który mieni wspomnianego Niemstę właścicielem Wojciechowic, Krzcięcic i Piołunki. Jak wiemy z poprzednich monografii Franciszek Kula sprzedaje części swe w Desznie Dąmbskim i wogóle w tym czasie Kulowie wymierają, czy wynoszą się z tej okolicy i Piołunka około 1650 r. przechodzi do rąk Skąmpskich, a od 1670 r. w księgach parafii Krzcięcice spotykamy stale tą rodzinę jako właścicieli Piołunki. Między innymi Tomasz Skąpski i żona jego Zofia, którzy mieli dzieci zapisanych w księgach Krzcięcickich. Marcin Jan ur. w 1670 r. Stanisław urodzony 1673 zmarły w 1726 r. Michał urodzony 1574 zmarły w 1736 r., Barbara ur. 1671 r., Katarzyna ur. 1677 zmarła w 1756r. Piotr zmarły w l761 r. Petronela ur. 1697 r. Antoni Marceli ur. 1683 r. Jadwiga Barbara ur. 1788j-1777, była za Wędzińskim, prócz tego syn Tomasz ożeniony z Anną Tabaszowską, po którym dzieci: Michał ur. 1758 r., Bonawentura ur. 1753 r., Jan kanty ur. 1750 r., Katarzyna Magdalena ur. 1750 r. zmarła w 1760 r. Zaś Michała stryja porzednich z Zofii Oraczewskiej były dzieci: Dorota ur. 1726 r., Mateusz ur. 1725 r Józef ur. 1723 zmarły w 1779 r., Tomasz ur. 1721 r., Małgorzata ur. 1735 r., Teresa Jadwiga ur. 1720 r., oraz z innej linii Krzysztof i Aleksandra z Dembińskich wszystkie metryki w Krzcięcicach. Ponadto : XI 1784 r. w ak. Z. Kr. jest zapis Justyny Jakubowskiej za Franciszkiem de Skąpe Skąpskim na Piołunce. Właścicielami części Piołunki byli synowie Tomasza: Michał i Tomasz. Ostatniemi właścicielami byli: Feliks, Michał, Jan Kanty, Bonawentura i Maria Okońska od których część Piołunki w drugiej połowie 18 wieku nabyli Borkiewicze. ponadto już w początkach 18 wieka spotykamy w Piołunce Oraczewskich, jako współwłaścicieli 1724 r., ślub brali w Krzcięcicach Stefan Oraczewski i Maria Oraczewską, zaś w 1723 urodził się w Piołunce Albert Stanisław Oraczewski syn Józefa i Krystyny, zaś w r. 1724 urodziła się Maria, córka Stefana i Marii, w roku 1726 Walerian i Kazimierz syn Józefa Oraczewskiego i t. d., zaś w r. 1750 większą połowę Piołunki kupił Stanisław Oraczewski, starosta rogowski, od Michała z Czermina Czermińskiego którzy krótko tu władali. Reszta nadal zostawała w rękach Skąpskich. Stanisław Oraczewski umarł 1772 r. Jak wspomnieliśmy wyżej od Skąpskich w II połowie 18 wieku kupił Michał Borkiewicz vel Borkowicz Piołunkę i potem odkupił część od Antoniego Oraczewskiego po śmierci ojca tegoż, łącząc całość w swych rękach w końcu 18 w. Michał Borkowicz (tę pisownię spotykamy w aktach), uczestnik powstania Kościuszkowskiego, był zaś synem Antoniego uczestnika Konfederacji Barskiej i Franciszki z Nowińskich h. Nowina siostry Tomasza biskupa Bibliyskiego i generała Bożogrobców w Miechowie. Michał Borkiewicz h. wi. ur. 1763 - zmarł w Piołunce w 1814 r. pochowany pod kościołem w Krzcięcicach, po nim odziedziczyli Piołunkę, z Jadwigi Przybylskiej h. Nowinia urodzeni: syn Honorat i siostra Tekla, która była za Janem Kantym Jastrzębiec Bełdowskim. W końcu 18 wieku żyli w krakowskiem leszcze bracia Michała: Franciszek Borkiewicz i Józef. Pierwszy był posłem i Radcą Dyrekcji Tow. Kred. Ziemskiego w Kielcach w 1828 r., za prezesury Antoniego Badeniego z Rożnicy, drugi był sędzią i przed 1830 r. także Radcą Dyr. Tow. Kred. Ziemskiego w Kielcach. 1828 - 1834 uczestnikiem powst. Kościuszkowskiego odznaczonym za obronę Pragi. Byli oni właścicielami w krakowskiem: Sławic, Wymysłowa, Głupczowa. Opatkowic, Dalechów, Rokitna. Dwóch synów Franciszka i jeden Józefa brali udział w walkach 31 r Honorat Borkiewicz do śmierci 1866 r. władał Piołunką Kazinami, z Izabelli Laskowskiej córki Wilhelma i Joanny z Grabkowskich pozostawił córkę Marię Julianową Dąmbską i synów 1) Stefana, ożenionego z Julią Górską ojca Marii Chrystowskiej, Stefana zm. 1908 r. Wincentego zm. 1937 i Tadeusza. 2) Romana zmarłego w 1875. 3) Michała zmarłego w 1912 oraz i 4) Seweryna ur. 1842 zmarłego w 1901, który był właścicielem Piołunki, Grązowa i Trzcińca, długoletniego Radcy Tow. Kred. Ziemskiego w Kielcach 1866 - 1870 i 1892 - 1901, ożenionego z Felicją Kosicką z Nagłowic, córką Senatora Juliana i Marii z Walewskich z której mial dzieci córki: Zofię Kazimierzową Suchecką z Potoka, Marię Adamową Tańską, Jadwigę Chrzanowską i synów Adama zmarłego w 1883. Juliana ur. 1773 zmarłego w 1923 i Seweryna ur. 1890 wł. Piołunki, który z Józefy Kosickiej ma synów: Antoniego nr: 1923 i Ludwika ur. 1925.

Artykuł Seweryna Borkiewicza i Inż. Zygmunta Linowsakiego.